Aanpak bijplaatsingen: gerichte actie voor een schonere leefomgeving
Bijplaatsingen vormen een hardnekkig probleem in Rivierenland. Ze zorgen voor overlast, vervuiling en hoge opruimkosten. Tijdens de platformbijeenkomst van 7 april 2025 presenteerde Avri een plan van aanpak dat met name gericht is op preventie.
Wat zijn bijplaatsingen en hotspots?
Een bijplaatsing is afval dat bij een ondergrondse container wordt neergezet. Dit varieert van restafval tot grof huishoudelijk afval. Locaties waar dit structureel gebeurt, worden aangeduid als hotspots. In de regio zijn circa 50 hotspots vastgesteld, waarvan 8 als extreem worden beschouwd vanwege langdurige overlast.
Gevolgen van bijplaatsingen
De impact van bijplaatsingen is groot. Ze veroorzaken stank, trekken ongedierte aan en zorgen voor zwerfvuil. Dit tast de leefbaarheid aan en leidt tot verlies van herbruikbare grondstoffen. Bovendien brengt het hoge kosten met zich mee voor opruiming en handhaving.Werkproces en meldingen
Het huidige werkproces – van melding tot opruimen – kent knelpunten. Alleen gemelde bijplaatsingen worden geregistreerd, waardoor het werkelijke aantal grotendeels onbekend blijft. Boa's controleren afval op adresgegevens, maar dit blijkt weinig effectief. Avri werkt aan een eenvoudiger meldingsformulier en onderzoekt bredere inzet van toezichthouders.
De preventieve aanpak
De aanpak van bijplaatsingen richt zich op maatwerk per locatie. Dit gebeurt via vier stappen:
- Omgevingsanalyse: inzicht in wijkprofielen, voorzieningen en woningtypes rondom hotspots.
- Basis op orde: controle op bereikbaarheid, staat van containers, dienstverlening en communicatie.
- Keuzemenukaart: inzet van gerichte maatregelen per locatie.
- Effectmeting: meting vóór en na de inzet van een maatregel
Voorbeelden van verbeteropties
De keuzemenukaart bevat diverse maatregelen, zoals visuele communicatie (bijv. pictogrammen en QR-codes), verlichting bij containers, containerwrappings, containertuintjes, containerverzorgers, cameratoezicht (eventueel dummy), mini-milieustraten bij hoogbouw en samenwerking met kringloopwinkels. Ook wordt gedacht aan deelmobiliteit, zoals elektrische bakfietsen voor het vervoeren van grofvuil. Dit zijn enkel voorbeelden. De keuzemenukaart kan altijd uitgebreid worden met maatregelen. In ieder geval is het altijd maatwerk
Kosten en uitvoering
Avri zorgt ervoor dat de basisvoorzieningen op orde zijn. Voor de aanpak van de 8 extreme hotspots in 2025 is een budget van €30.000 tot €60.000 geraamd. De verbeteropties worden projectmatig toegepast, afhankelijk van de situatie per locatie.
Vervolgstappen
Avri is in 2025 gestart met het op orde brengen van de ondergrondse containers om bijplaatsingen terug te dringen. De schoonmaak wordt verbeterd en er loopt een pilot die medio 2026 wordt afgerond. Ook wordt het werkproces ‘van melden tot opruimen’ vernieuwd.
Samenwerking staat centraal met oa gemeenten, woningcorporaties en inwoners. De pilot met een containerverzorger in Culemborg is succesvol afgerond en bewoners kunnen zich nu aanmelden om mee te helpen. Avri sluit daarnaast aan bij leefbaarheidsaanpak en overlegstructuren van verschillende gemeenten én wijkgerichte initiatieven zoals containeracties.
Per hotspot worden maatwerkoplossingen ontwikkeld op basis van omgevingsanalyses. In 2026 werkt Avri verder aan het op orde brengen van de basis, het onderzoeken en inzetten van maatwerkoplossingen en de effectmetingen.